نوشته های مرتبط
رودخانه قره سو
رودخانه قره سو، پرآبترین رودخانه داخلی استان اردبیل است. رودخانه قره سو که از ارتفاعات تالش سرچشمه میگیرد و نقش بسیار مهمی در تأمین آب کشاورزی و زندگی مردم منطقه دارد.
این رودخانه در مسیر خود از دشت اردبیل عبور کرده و آبهای جاری منطقه، از جمله بالیقلیچای (بالیقلوچای) را در خود جمعآوری میکند.
رودخانه قرهسو، پس از پیوستن به رودهای درهرود و اهرچای، در نهایت به رود مرزی ارس میریزد.
این رودخانه یکی از منابع آبی اصلی در شهرهای مشگینشهر، اردبیل و دشت مغان بهشمار میرود و نقش حیاتی در کشاورزی و حیات طبیعی منطقه دارد.
رودخانه قرهسو ، از بههمپیوستن دامنههای شمالشرقی کوههای بزقوش و شمالغربی کوهستان تالش شکل می گیرد. و از دیرباز، منبع زندگی، کشاورزی و طبیعت سرسبز اردبیل بوده است
از کودکی همیشه این پرسش در ذهنمان بود که چرا حجم عظیم آبهایی که در فصل پاییز و بهویژه زمستان بهصورت سیلاب در رودخانه قرهسو جاری میشود. ذخیره نمیگردد تا بتوان در تابستان برای کشاورزی و زندگی مردم مورد استفاده قرار گیرد.
سد سبلان که قرار بود ناجی مردم باشد
با احداث سد سبلان، امید تازهای در دل مردم منطقه زنده شد. همه چشمانتظار بودند تا این سد منبعی مطمئن برای تأمین آب کشاورزی و احیای زمینهای حاصلخیز اطراف رودخانه باشد.
اما متأسفانه واقعیت مسیر دیگری را طی کرد.
به دلیل سوءمدیریت در بهرهبرداری از سد، نه تنها مشکل گذشته حل نشد بلکه فاجعهای بزرگتر به وقوع پیوست.آب سد به سمت زمینهایی هدایت شد که پیشتر یا اصلاً کشاورزی نمیشدند، یا فقط بهصورت دیم زیر کشت میرفتند. در نتیجه، مسیر اصلی رودخانه قرهسو عملاً مسدود شد . و این شاهرگ حیاتی، که قرنها حیاتبخش هزاران هکتار زمین و صدها خانوار در مسیر خود بود، خشک گردید.
کشاورزی بسیاری از اهالی از بین رفت. و زمینهایی که سالها منبع رزق و روزی مردم بودند، امروز به خاکی ترکخورده و بیثمر تبدیل شدهاند.
از سوی دیگر،اکوسیستم طبیعی رودخانه نابود شد؛ گونههای جانوری و گیاهی که در بستر و حاشیه آن زندگی میکردند، در حال انقراضاند. و حق طبیعیشان از میان رفته است.
دردناکتر آنکه در سالهای اخیر، تنها یک یا دو بار در طول تابستان دریچههای سد را باز کردهاند. اقدامی که بهجای مدیریت صحیح آب، موجب سیلابهای شدید و خسارتهای سنگین به زمینهای کشاورزی شد. این کار نه تنها کمکی به مردم نکرد، بلکه خود «نمکی بود بر زخم کشاورزان آسیبدیده».
در کنار همه اینها، بیتفاوتی و گاه منافع شخصی برخی از مسئولان محلی نیز وضعیت را وخیمتر کرده است.
از پرورش ماهی در سد گرفته تا آبیاری زمینهای شخصی در اطراف آن.
پیگیریهای مکرر اهالی روستاهای پاییندست هم تاکنون بینتیجه مانده و حتی پاسخ شنیدهاند که:
«هیچ حقآبهای برای روستاهای پاییندست تعریف نشده است!»
این در حالی است که رودخانه قرهسو قرنها شاهرگ حیاتی مردم منطقه بوده است .
و نابودی آن، نه فقط فاجعهای زیستمحیطی، بلکه ضایعهای انسانی و فرهنگی است.
متأسفانه در حالی که رودخانه قرهسو، این شاهرگ حیاتی استان اردبیل، روزبهروز در حال نابودی است. مسئولان مربوطه تاکنون واکنش مؤثری نشان ندادهاند. بیتوجهی به سرنوشت این رود، بیتوجهی به حیات مردم، کشاورزی و طبیعت منطقه است.
اکنون زمان آن رسیده که مسئولانی که هنوز عشق به وطن و دیار در دلشان زنده است، برای نجات قرهسو قدمی بردارند.
از همه مردم دلسوز، فعالان محیطزیست و دوستداران طبیعت درخواست میشود برای احیای این رودخانه ارزشمند و بازگرداندن زندگی به دشتهای خشکیده اردبیل، صدای خود را بلند کنند و در این مسیر همراه شوند.
